Na czym opiera się frank szwajcarski i dlaczego jego stabilność okazała się złudna dla frankowiczów?

Na stabilności gospodarczej Szwajcarii, zaufaniu rynków finansowych oraz ostrożnej polityce monetarnej, ale to nie oznaczało bezpieczeństwa dla frankowiczów. Frank szwajcarski był przez lata przedstawiany jako wyjątkowo pewna waluta, co skłoniło setki tysięcy osób do zaciągnięcia kredytu we frankach. Dla frankowiczów kluczowe jest jednak to, że stabilność waluty nie szła w parze z uczciwą konstrukcją umów kredytów CHF.

Czym w praktyce jest frank szwajcarski?

To oficjalna waluta Szwajcarii, uznawana za jedną z najmocniejszych na świecie. Frank szwajcarski opiera się na silnej gospodarce, niskiej inflacji, dużych rezerwach finansowych oraz wiarygodności banku centralnego. Te elementy sprawiły, że waluta była postrzegana jako bezpieczna, co banki wykorzystywały, oferując kredyt we frankach jako stabilne rozwiązanie finansowe.

Dlaczego frank szwajcarski jest uznawany za „bezpieczną przystań”?

Ponieważ w momentach kryzysów inwestorzy lokują kapitał właśnie w tej walucie. Frank zyskuje na wartości, gdy inne waluty tracą. To, co jest korzystne dla inwestorów, okazało się jednak problemem dla frankowiczów. Wzrost kursu franka oznaczał bowiem nie tylko wyższe raty, ale też zwiększenie całkowitego zadłużenia, mimo regularnej spłaty kredytu, co dla wielu rodzin miało długofalowe skutki finansowe.

Jak banki wykorzystywały stabilność franka przy sprzedaży kredytów?

Poprzez uproszczony i jednostronny przekaz. Banki akcentowały niskie oprocentowanie kredtów frankowych oraz „bezpieczną” walutę, nie informując rzetelnie o ryzyku kursowym. Kredyt we frankach był prezentowany jako rozsądniejsza alternatywa dla kredytu złotowego, przy jednoczesnym przerzuceniu całego ryzyka na klientów.

Czy wzrost kursu franka był możliwy do przewidzenia?

Tak, ale nie został uczciwie zakomunikowany. Ryzyko walutowe istniało od początku, jednak wielu frankowiczów nie zostało jasno poinformowanych, że kurs franka szwajcarskiego może gwałtownie wzrosnąć. W efekcie saldo zadłużenia po kilku latach spłaty bywało wyższe niż w dniu podpisania umowy.

Na czym polega główny problem umów frankowych?

Na niedozwolonych klauzulach i nierównowadze stron. W wielu umowach banki przyznawały sobie prawo do jednostronnego ustalania kursu franka, bez jasnych kryteriów. Frankowicze nie mieli realnego wpływu na wysokość rat ani zadłużenia, co dziś jest podstawą licznych wyroków sądowych. Taki mechanizm dawał instytucjom finansowym pełną swobodę w arbitralnym narzucaniu tabel kursowych, co prowadziło do sztucznego zawyżania salda zadłużenia kredytobiorców. Konsumenci zostali w ten sposób całkowicie pozbawieni możliwości weryfikacji, w jaki sposób kalkulowana jest wysokość ich comiesięcznych zobowiązań. Obecnie sądy powszechne bezwzględnie uznają tego typu zapisy za rażąco naruszające interesy konsumentów, co stanowi główną przesłankę do eliminowania ich z umów lub unieważniania całych umów kredytów frankowych.

Dlaczego konsekwencje kredytu we frankach były tak dotkliwe?

Ponieważ wzrost kursu franka oddziaływał jednocześnie na wysokość rat i saldo zadłużenia. Wielu frankowiczów przez lata spłacało kredyt terminowo, a mimo to ich zobowiązanie rosło. To prowadziło do utraty zdolności kredytowej, problemów z refinansowaniem oraz długotrwałego obciążenia domowych budżetów. Skala tych konsekwencji pokazuje, że problem kredytów frankowych nie był wyłącznie teoretyczny, lecz realnie wpływał na życie tysięcy rodzin.

Czy kredyt we frankach zawsze prowadzi do nieważności umowy?

Co do zasady tak właśnie kończą się postępowania sądowe – gdzie główne żądanie sprowadza się do ustalenia nieważności umowy kredytu. W praktyce, jeżeli po usunięciu klauzul abuzywnych umowa nie może dalej obowiązywać, sąd stwierdza jej nieważność. Dla frankowiczów oznacza to konieczność rozliczeń z bankiem i często realne korzyści finansowe. Stwierdzenie nieważności powoduje, że umowę kredytową traktuje się tak, jakby nigdy nie została zawarta. W konsekwencji strony muszą zwrócić sobie wzajemnie spełnione świadczenia, co w ramach tzw. teorii dwóch kondykcji oznacza konieczność oddania przez bank wszystkich wpłaconych przez klienta rat, prowizji i opłat. Dla kredytobiorcy oznacza to nie tylko definitywne wyrejestrowanie hipoteki i wykasowanie długu, ale bardzo często także odzyskanie znacznych nadpłat wraz z należnymi odsetkami za czas trwania procesu.

Czy znaczenie franka szwajcarskiego zmieniło się z perspektywy prawa?

Tak, i to na korzyść frankowiczów. Sądy coraz wyraźniej oddzielają kwestie ekonomiczne od prawnych, wskazując, że problemem nie jest kurs waluty, lecz sposób konstruowania umów. Nawet stabilny frank szwajcarski nie usprawiedliwia naruszeń praw konsumenta. Z punktu widzenia prawa kluczowe jest dziś to, czy kredytobiorca został rzetelnie poinformowany o ryzyku i czy miał realny wpływ na treść umowy. W większości przypadków odpowiedź brzmi: nie. To właśnie tu kancelaria frankowa może skutecznie pomóc.

Czy kancelaria frankowa ma realny wpływ na wynik sprawy?

Tak, i to znaczący. Sprawy frankowe są złożone i wymagają doświadczenia. Kancelaria Behrendt i Wspólnicy analizuje umowę, identyfikuje klauzule abuzywne i dobiera strategię procesową dopasowaną do sytuacji klienta.

Profesjonalny pełnomocnik precyzyjnie wylicza wartość roszczeń, odpiera argumenty procesowe banku oraz reprezentuje kredytobiorcę na każdym etapie postępowania. Doświadczony zespół potrafi wyłapać nawet nietypowe naruszenia w umowie, co znacząco ogranicza ryzyko procesowe i skraca czas oczekiwania na wyrok frankowy. Przekłada się to na wyższe prawdopodobieństwo całkowitego unieważnienia umowy oraz uzyskania maksymalnych korzyści finansowych.

Chcesz sprawdzić, czy i co możesz zyskać? Skorzystaj z bezpłatnej analizy Twojej umowy kredytowej – skontaktuj się z Kancelarią Behrendt i Wspólnicy i zrób pierwszy krok do wolności od franka!

Autor: Magdalena Peck prawnik, Redakcja: Aleksandra Szlacheta-Woźniczak

FAQ – najczęstsze pytania frankowiczów