W ramach przeglądu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej chcielibyśmy omówić ostatni wyrok z dnia 25 listopada 2025 zapadły w sprawie C – 746/24, gdzie sąd europejski pochylał się nad niezwykle istotnym pytaniem prejudycjalnym Sądu Okręgowego w Warszawie.
Sąd odsyłający (Sąd Okręgowy w Warszawie) zwrócił się z pytaniem prejudycjalnym:
„Czy art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy [93/13] oraz zasadę skuteczności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym pozwalającym na obciążenie konsumenta kosztami postępowania, w którym sąd krajowy uwzględnił powództwo przedsiębiorcy o zasądzenie od konsumenta zwrotu należności spełnionych na podstawie umowy, która jest nieważna w wyniku zawarcia w niej nieuczciwych warunków umownych?”
Jakie zagrożenia niesienie za sobą postępowanie z powództwa banku?
Sąd Okręgowy w Warszawie przede wszystkim nabrał wątpliwości, czy fakt, iż w przypadku porażki konsumenta w sporze z bankiem o zwrot kapitału jest on zobowiązany zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami zwrócić bankowi nie tylko koszty zastępstwa procesowego, ale również opłatę od pozwu (wynoszącą 5% wartości przedmiotu sporu), które to opiewa często na kwotę około 20 000 zł. Zdaniem Sądu Okręgowego w Warszawie taka sytuacja może prowadzić do wniosku, iż konsument może zaniechać dochodzenia swoich praw, ponieważ będzie on obawiał się obciążenia tak wysokimi kosztami procesu. Z kolei powyższe zdaniem Sądu Okręgowego w Warszawie mogłoby być sprzeczne z założeniami dyrektywy 93/13, która w pierwszej kolejności ma chronić konsumenta.
Zwrot opłaty od pozwu banku – czy grozi konsumentom?
TSUE po raz kolejny nie zawiódł konsumentów, którzy walczą z nieuczciwymi bankami i wskazał, że przepisy Dyrektywy stoją na przeszkodzie uregulowaniom krajowym pozwalającym na obciążenie konsumenta – występującego w charakterze pozwanego, który przegrał sprawę w ramach powództwa o zwrot pożyczonego kapitału, wytoczonego przez przedsiębiorcę w następstwie stwierdzenia nieważności umowy kredytu ze względu na nieuczciwy charakter zawartych w niej warunków – kosztami postępowania, włącznie z opłatami sądowymi, które z powodu zróżnicowania wprowadzonego przez te uregulowania przy obliczaniu kwoty tych opłat w zależności od tego, czy powód ma status konsumenta, znacznie przewyższają koszty, jakie powinien był ponieść ten konsument, gdyby przegrał sprawę w ramach wytoczonego przez niego powództwa o stwierdzenie nieuczciwego charakteru tych warunków i, w stosownym przypadku, o stwierdzenie nieważności tych warunków i umowy kredytu.
TSUE przede wszystkim podkreślił w treści orzeczenia (pkt 60), iż sądy krajowe stosując przepisy muszą przede wszystkim zapewnić w ramach stosowania prawa krajowego, pełną skuteczność przepisów dyrektywy.
Jaki jest skutek przedmiotowego orzeczenia dla procesów o unieważnienie umowy kredytu? Przede wszystkim konsumenci nie będą musieli się obawiać tego, że w przypadku porażki w procesie z bankiem o zwrot kapitału będą zobowiązani do zwrotu opłaty sądowej od pozwu, co w połączeniu ze zwrotem kosztów zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika dawało kwoty rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych. Bez wątpienia takie uregulowania budziły w wielu konsumentach na tyle duże obawy, iż Ci nie byli zainteresowani skierowanie sprawy do sądu przeciwko bankowi o unieważnienie umowy kredytu.
Czy postępowanie o unieważnienie umowy kredytu może wiązać się z ogromnymi kosztami?
Zdecydowanie nie! W myśl opisanego wyroku TSUE C – 746/24 konsumenci nie mogą być obciążani ogromnymi kosztami jakie w tych postępowaniach ponoszą banki, ponieważ mogłoby to uniemożliwić im dochodzenie swoich praw przed sądem.
Skoro konsument w ramach swojego postępowania może zażądać zwrotu kosztów to czy tak samo nie dzieje się w przypadku banków?
TSUE w wyroku z dnia 25 listopada 2025 wprost wskazał, że zwrot kosztów postępowań nie może być traktowany w przypadku konsumenta i banku jednakowo, dlatego że to banki przygotowały i narzuciły konsumentom postanowienia umowne niezgodne z prawem (klauzule abuzywne). W związku z tym banki nie mogą teraz przerzucać kosztów swoich zaniedbań na konsumenta, który wpływu na treść umowy nie miał.
Czy masz kredyt w CHF? Zastanawiasz się czy Twoja umowa także podlega unieważnieniu? – skorzystaj z bezpłatnej analizy umowy kredytowej Naszej Kancelarii i sprawdź!
Autor: adwokat Mateusz Maciejewski, Redakcja: Alicja Brzeska
FAQ – najczęstsze pytania o ugodę frankową
Czy po wyroku TSUE konsument może zostać obciążony wysoką opłatą od pozwu wniesionego przez bank?
Nie. TSUE wskazał, że przepisy nie mogą zniechęcać konsumentów do dochodzenia swoich praw poprzez nakładanie na nich nadmiernych kosztów.
Czy postępowanie o unieważnienie kredytu frankowego wiąże się z ryzykiem zapłaty kilkudziesięciu tysięcy złotych kosztów?
Co do zasady nie. Wyrok TSUE ogranicza możliwość obciążania konsumentów kosztami, które mogłyby utrudniać im dochodzenie roszczeń.
Jakie znaczenie ma wyrok TSUE C–746/24 dla frankowiczów?
Orzeczenie wzmacnia ochronę konsumentów i zmniejsza obawy związane z kosztami sporów sądowych z bankami.
