Kiedy ustawa frankowa może wejść w życie?

Ustawa frankowa może wejść w życie njaprawdopodobniej najwcześniej na przełomie 2025 i 2026 roku. Obecnie znajduje się na etapie drugiego czytania w Sejmie i jest analizowana przez Komisję Sprawiedliwości Praw Człowieka. Po zakończeniu prac w Sejmie, Senacie oraz podpisaniu przez Prezydenta, ustawa frankowa zostanie opublikowana w Dzienniku Ustaw. Zacznie obowiązywać po 14 lub 30 dniach od publikacji – w zależności od zapisów w jej treści. Wiele osób zadaje sobie jednak pytanie, czy Prezydent nie zdecyduje się na weto, co mogłoby opóźnić wejście ustawy frankowej w życie.

Na jakim etapie znajduje się projekt ustawy frankowej?

Na ten moment projekt ustawy frankowej rozpatrywany jest w tzw. drugim czytaniu przez sejm. Po jej zaprezentowaniu w Sejmie przez sekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, pojawiły się liczne głosy potrzeby wprowadzenia poprawek do jej treści. W rezultacie, ustawa trafiła do Komisji Sprawiedliwości Praw Człowieka, gdzie jest analizowana i rozpatrywana pod kątem wprowadzania dalszych poprawek.

Należy przyjąć, iż dalszy etap legislacyjny (w tym tzw. trzecie czytanie w Sejmie, prace w Senacie, podpis Prezydenta), może potrwać od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Pamiętajmy jednak, że znajdujemy się w początkowym etapie legislacyjnym.

Jak wygląda ścieżka legislacyjna ustawy frankowej?

Zanim ustawa frankowa zacznie obowiązywać, musi przejść przez wszystkie szczeble legislacyjne:

1. Rząd – opracowanie i przyjęcie projektu ustawy (wykonane)
2. Sejm – trzy czytania, podczas których posłowie mogą wprowadzać poprawki. (w trakcie)
3. Senat – analiza i ewentualne modyfikacje przepisów (w dalszej kolejności)
4. Prezydent – podpisanie ustawy i publikacja w Dzienniku Ustaw (w dalszej kolejności)

Dopiero po opublikowaniu ustawa frankowa wchodzi w życie w terminie wskazanym w jej treści – zazwyczaj po 14 lub 30 dniach.

Kiedy ustawa frankowa wejdzie w życie?

Biorąc pod uwagę, iż procedowanie nad ustawą frankową wreszcie nabrało tempa i jeżeli projekt nie zostanie odstawiony na boczny tor, przełom 2025 i 2026 r. stanowi realny termin na rozpoczęcie obowiązywania ustawy. Jednak doświadczenie z wcześniejszymi projektami pokazuje, że prace mogą się przeciągnąć, a już wiemy, że do treści projektu pojawiają się zastrzeżenia. Co spowodowało skierowanie ustawy do dalszych prac w Komisji Sprawiedliwości Praw Człowieka.

Dlatego frankowicze nie powinni odkładać swoich działań w oczekiwaniu na nowe przepisy. Po stronie kredytobiorców niezmiennie stoi korzystne dla nich orzecznictwo sądowe oparte na wyrokach TSUE. Złożenie pozwu już teraz pozwala zabezpieczyć roszczenia i rozpoczyna drogę do ponownego rozliczenia z Bankiem.

Jakie zmiany może przynieść ustawa frankowa?

Projekt można streścić w kilku zasadniczych tezach. Nowe przepisy mają wpłynąć na następujące aspekty:

• Automatyczne zawieszanie rat – raty kredytu frankowego będą wstrzymywane z mocy prawa po doręczeniu bankowi odpisu pozwu, bez decyzji sądu.
• Przepisy przejściowe – obejmą sprawy z nierozpoznanymi wnioskami o zabezpieczenie, które automatycznie uzyskają zawieszenie.
• Zarzut potrącenia – będzie można go zgłosić aż do końca postępowania drugoinstancyjnego, co ułatwi rozliczenie roszczeń.
• Powództwo wzajemne – możliwe do wniesienia do końca postępowania w I instancji (a przy posiedzeniach niejawnych – do wydania wyroku).
• Ułatwienia proceduralne – przesłuchanie stron na piśmie, rozpoznawanie spraw na posiedzeniach niejawnych, apelacje w składzie jednego sędziego → szybsze i prostsze postępowania frankowe.

Wszystko w celu uproszczenia procedur i skrócenia czasu rozpatrywania spraw.

Czy frankowicze powinni przygotować się na zmiany?

Tak. Nawet jeśli projekt będzie jeszcze wielokrotnie modyfikowany, wiadomo już, że ustawodawca chce uregulować sprawy frankowe, a właściwie to usprawnić ich rozpoznawanie przed Sądem. Oznacza to, że frankowicze powinni obserwować proces legislacyjny i konsultować się z kancelariami prawnymi, aby wiedzieć, jak ewentualne zmiany mogą wpłynąć na ich sytuację.

Eksperci podkreślają, że najlepszym rozwiązaniem jest działanie jeszcze przed wejściem ustawy w życie, gdy orzecznictwo TSUE i sądów krajowych nadal w pełni chroni prawa kredytobiorców.

Jak Kancelaria Behrendt i Wspólnicy może pomóc?

Kancelaria Behrendt i Wspólnicy jest na bieżąco z pracami legislacyjnymi nad ustawą i pomaga klientom dopasować strategię procesową do aktualnej sytuacji. Doradza, kiedy najlepiej złożyć pozew, jak zabezpieczyć roszczenia i czy planowane zmiany mogą wpłynąć na daną sprawę.

Bezpłatna analiza umowy kredytowej pozwala ocenić czy warto działać od razu, czy poczekać na ostateczny kształt przepisów.

Autor: Magdalena Peck prawnik, Redakcja: Aleksandra Szlacheta

FAQ – ustawa frankowa 2025