Ustalenie wynagrodzenia za słup wysokiego napięcia, który jest posadowiony na prywatnej działce nie jest proste i w praktyce bywa częstym źródłem licznych sporów. Wysokość należnej rekompensaty zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj i przebieg infrastruktury, powierzchnia gruntu faktycznie zajęta pod urządzenia przesyłowe, stopień ingerencji w prawo własności oraz sposób korzystania z nieruchomości przez właściciela działki. Istotne znaczenie ma również to, czy służebność przesyłu została ustanowiona umownie, czy też w drodze postępowania sądowego. W dalszej części artykułu omówimy, jakie kryteria są brane pod uwagę przy ustalaniu wynagrodzenia za służebność przesyłu oraz jak właściciel nieruchomości może przygotować się do negocjacji lub postępowania sądowego z przedsiębiorstwem energetycznym.
Jakie są czynniki wpływające na wysokość wynagrodzenia za linie wysokiego napięcia?
Wysokość wynagrodzenia należnego właścicielowi nieruchomości z tytułu posadowienia słupa energetycznego lub linii wysokiego napięcia jest uzależniona od szeregu okoliczności faktycznych. Podstawowe znaczenie ma zakres ingerencji w prawo własności, w szczególności obszar gruntu objęty służebnością przesyłu oraz stopień ograniczenia możliwości korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Należy podkreślić, że wraz ze wzrostem napięcia urządzeń energetycznych zwiększa się również strefa ochronna i oddziaływanie infrastruktury przesyłowej. Pociąga to za sobą dalej idące ograniczenia w zagospodarowaniu działki, takie jak zakazy zabudowy, ograniczenia w użytkowaniu terenu czy konieczność zapewnienia dostępu do urządzeń. W konsekwencji, im wyższe napięcie linii lub słupa energetycznego, tym większy zakres obciążeń po stronie właściciela nieruchomości, co znajduje odzwierciedlenie w wyższej wysokości należnego wynagrodzenia za służebność przesyłu.
Jak ustala się wysokość wynagrodzenia za słup wysokiego napięcia?
Na wysokość wynagrodzenia za posadowienie linii wysokiego napięcia wpływa również położenie nieruchomości oraz sposób jej użytkowania. Inne kwoty będą przysługiwać właścicielowi działki przeznaczonej pod zabudowę, a inne w przypadku gruntów rolnych lub niezabudowanych. Znaczenie ma także długość odcinka infrastruktury przesyłowej przebiegającej przez działkę, jak również szerokość strefy technicznej niezbędnej do jej eksploatacji. Ustalenie wysokości należnej rekompensaty następuje najczęściej w oparciu o opinię rzeczoznawcy majątkowego, a w razie braku porozumienia między stronami – na podstawie opinii niezależnego biegłego sądowego powołanego przez sąd.
W zależności od indywidualnych okoliczności sprawy, wynagrodzenie z tytułu służebności przesyłu może kształtować się od kilku do nawet kilkuset tysięcy złotych. W procesie wyceny uwzględnia się w szczególności:
- aktualną wartość rynkową nieruchomości oraz zakres pasa służebności,
- spadek wartości gruntu spowodowany istnieniem urządzeń przesyłowych,
- ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, w tym w zakresie zabudowy, prowadzenia działalności rolnej lub jej sprzedaży.
Jak dostać wynagrodzenie za korzystanie z gruntu za słupy wysokiego napięcia na działce?
Dochodzenie wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu wymaga podjęcia kilku uporządkowanych działań. W pierwszej kolejności właściciel nieruchomości powinien zweryfikować stan prawny działki, w szczególności dane ewidencyjne nieruchomości, numer księgi wieczystej oraz dokumenty potwierdzające prawo własności.
Kolejnym krokiem jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za eksploatację infrastruktury energetycznej oraz sprawdzenie, czy przedsiębiorstwo to posiada jakikolwiek tytuł prawny do korzystania z nieruchomości. W tym zakresie znaczenie mogą mieć zarówno zawarte w przeszłości umowy, jak i decyzje administracyjne, zgody poprzednich właścicieli lub inne dokumenty ograniczające sposób korzystania z gruntu.
Po zgromadzeniu niezbędnych informacji właściciel nieruchomości może wezwać przedsiębiorstwo przesyłowe do zawarcia umowy służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem. Jeżeli jednak negocjacje nie przyniosą rezultatu lub przedsiębiorstwo odmówi zawarcia umowy, możliwe jest skierowanie sprawy na drogę sądową. W takim przypadku właściciel może złożyć wniosek o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem, a także dochodzić roszczeń z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, obejmujących okres do sześciu lat wstecz.
Służebność przesyłu – pomoc profesjonalnej kancelarii prawnej
Obecność słupa wysokiego napięcia lub linii energetycznej na nieruchomości stanowi istotną ingerencję w prawo własności i może znacząco ograniczać sposób korzystania z gruntu. Właściciel nieruchomości nie jest jednak pozbawiony ochrony prawnej – obowiązujące przepisy przewidują możliwość ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem, którego wysokość zależy m.in. od zakresu zajętego terenu, przeznaczenia działki oraz stopnia ograniczeń wynikających z infrastruktury przesyłowej.
Prawidłowe ustalenie wysokości wynagrodzenia oraz dochodzenie roszczeń wymaga znajomości przepisów prawa i aktualnego orzecznictwa. Zapraszamy do skorzystania z usług Behrednt i Wspólnicy Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych z siedzibą w Gdańsku. Posiadamy doświadczenie w przedmiocie spraw z zakresu służebności przesyłu, w tym słupów wysokiego napięcia. Zapraszamy do kontaktu.
Autor: radca prawny Barbara Urwentowicz – Krogulec, Redakcja: Aleksandra Szlacheta
FAQ – wynagrodzenie za słup wysokiego napięcia
Czym jest służebność przesyłu związana ze słupem wysokiego napięcia?
Służebność przesyłu to prawo przedsiębiorstwa energetycznego do posadowienia i eksploatacji słupa wysokiego napięcia na cudzej działce, przy jednoczesnym obowiązku wypłaty właścicielowi odpowiedniego wynagrodzenia.
Od czego zależy wysokość wynagrodzenia za słup wysokiego napięcia?
Kwota zależy m.in. od rodzaju i napięcia linii, powierzchni zajętej działki, ograniczeń w korzystaniu z gruntu oraz położenia nieruchomości i sposobu jej użytkowania.
Jakie ograniczenia w użytkowaniu działki może powodować słup wysokiego napięcia?
Słup energetyczny może ograniczać zabudowę działki, prowadzenie działalności rolniczej lub gospodarczej oraz wymaga zapewnienia dostępu do urządzeń przesyłowych.
