Jak sprawdzić do kogo należy słup energetyczny na działce?

Aby ustalić, do kogo należy słup energetyczny na działce, w pierwszej kolejności warto sprawdzić księgę wieczystą nieruchomości, zwłaszcza dział III dotyczący obciążeń. Pomocne jest również przeanalizowanie aktu notarialnego nabycia działki wraz z załącznikami. W przypadku braku jasnych informacji w dokumentach, właściciel może zwrócić się bezpośrednio do właściwego zakładu energetycznego z pisemnym zapytaniem. Dopiero ustalenie właściciela słupa pozwala ocenić, czy przysługuje wynagrodzenie za służebność przesyłu lub inne roszczenia.

Dlaczego słup energetyczny na działce budzi spory?

Kwestia lokalizacji słupów energetycznych oraz innych urządzeń przesyłowych na prywatnych nieruchomościach od lat budzi liczne wątpliwości i spory. W praktyce każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny prawnej, ponieważ zakres uprawnień przedsiębiorstw przesyłowych oraz właścicieli działek może się istotnie od siebie różnić. Choć zasady dotyczące sieci energetycznych są zbliżone do regulacji odnoszących się do gazociągów, wodociągów czy infrastruktury telekomunikacyjnej, to właśnie słupy najczęściej stają się źródłem konfliktów. Jednocześnie trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie współczesnego państwa bez sprawnie działających sieci przesyłowych, które umożliwiają dostarczanie energii, wody czy usług telekomunikacyjnych innym potrzebującym podmiotom.  I na tym tle powstają sporu: dlaczego przedsiębiorca przesyłowy może korzystać z nieruchomości stanowiącej odrębną własność innej osoby? W dalszej części niniejszego artykułu zostanie omówiona tematyka sposoby ustalenia do kogo należy słup energetyczny na działce i czy właściciel nieruchomości może rościć sobie w związku z tym określonego prawa do przedsiębiorcy przesyłowego.

Czy słup energetyczny na prywatnej działce zawsze ma podstawę prawną?

Obecność słupa energetycznego na nieruchomości prywatnej nie oznacza automatycznie, że został on posadowiony legalnie. Warunkiem zgodności z prawem jest posiadanie przez przedsiębiorstwo energetyczne ważnego tytułu prawnego do korzystania z gruntu. Najczęściej jest nim służebność przesyłu ustanowiona w drodze umowy z właścicielem nieruchomości albo na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. W praktyce przedsiębiorstwa często powołują się również na zasiedzenie służebności, zwłaszcza gdy urządzenia przesyłowe znajdują się na działce od kiludziesięciu lat. W starszych przypadkach podstawą lokalizacji słupa bywają także historyczne decyzje administracyjne, wydane na gruncie dawnych regulacji. Każda z tych sytuacji wymaga jednak indywidualnej i szczegółowej analizy, ponieważ zakres uprawnień przedsiębiorstwa oraz ograniczeń prawa własności może być różny w każdej sprawie.

Jak sprawdzić, do kogo należy słup energetyczny na działce i gdzie szukać tych informacji?

Ustalenie właściciela słupa energetycznego warto rozpocząć od analizy dokumentów dotyczących samej nieruchomości. Kluczowe znaczenie ma księga wieczysta nieruchomości, a w szczególności jej dział III (Prawa, roszczenia i ograniczenia), gdzie ujawniane są obciążenia nieruchomości, w tym służebność przesyłu. Jeżeli taki wpis widnieje w księdze, zazwyczaj wskazuje on przedsiębiorstwo energetyczne uprawnione do korzystania z gruntu. Brak odpowiedniego wpisu w księdze wieczystej nie oznacza jednak, że słup został posadowiony bez żadnej podstawy prawnej. Warto zweryfikować akt notarialny nabycia nieruchomości wraz ze wszystkimi załącznikami. W praktyce często niezbędne jest również bezpośrednie ustalenie, czy urządzenia przesyłowe należą do konkretnego operatora systemu dystrybucyjnego. W tym celu właściciel nieruchomości może zwrócić się z pisemnym zapytaniem do właściwego zakładu energetycznego. Przedsiębiorstwo powinno wskazać, czy jest właścicielem słupa oraz na jakiej konkretnie podstawie prawnej korzysta z nieruchomości. Powyższe jest niezbędne do dalszego dochodzenia roszczeń właściciela działki.

Słup energetyczny na działce, a prawa właściciela nieruchomości

Jeżeli słup energetyczny został posadowiony na nieruchomości bez skutecznej podstawy prawnej, właściciel działki ma prawo żądać uregulowania stanu prawnego. Może to przybrać formę żądania usunięcia urządzeń przesyłowych albo ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem. Wybór konkretnego rozwiązania zależy od okoliczności sprawy oraz stopnia ingerencji w prawo własności. Często dochodzi do negocjacji z przedsiębiorstwem energetycznym, których celem jest przesunięcie słupa, zmiana przebiegu linii lub wypłata wynagrodzenia za korzystanie z gruntu. Kwestia ta nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji, gdy obecność słupa uniemożliwia lub istotnie utrudnia realizację planowanej inwestycji budowlanej. W takich przypadkach właściciel nieruchomości może dochodzić swoich praw zarówno na drodze polubownej (aczkolwiek rzadko przedsiębiorca przesyłowy zgadza się z roszczeniami właściciela działki), jak i w postępowaniu sądowym.

Słup na działce – pomoc profesjonalnej kancelarii prawnej

Ustalenie, do kogo należy słup energetyczny znajdujący się na działce, a także ocena legalności jego posadowienia, wymaga każdorazowo analizy dokumentów oraz stanu prawnego nieruchomości. Od prawidłowego ustalenia tych okoliczności zależy możliwość dochodzenia roszczeń, w tym wynagrodzenia za służebność przesyłu lub odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu. Każda sprawa ma charakter indywidualny i powinna być oceniana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych. W przypadku wątpliwości lub sporów związanych ze słupami energetycznymi zapraszamy do Behrednt i Wspólnicy Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych z siedzibą w Gdańsku. Posiadamy doświadczenie w zakresie spraw związanych ze służebnościami przesyłu. Zapraszamy do kontaktu.

Autor: radca prawny Barbara Urwentowicz – Krogulec, Redakcja: Aleksandra Szlacheta

FAQ – słup energetyczny na działce