Podział majątku po konkubinacie zależy od tego, kto faktycznie poniósł określone nakłady finansowe w trakcie trwania związku. Ponieważ w konkubinacie nie istnieje wspólność majątkowa, każdy z partnerów zachowuje to, co kupił ze swoich środków. Partner, który dołożył się do majątku drugiej osoby, może jednak żądać zwrotu nakładów na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Ostateczne rozliczenie zależy od dowodów potwierdzających wkład w tworzenie wspólnego gospodarstwa i budowanie majątku.
Czym jest konkubinat?
W dzisiejszych czasach odnotowujemy sporą ilość nieformalnych związków, w których osoby nie zdecydowały się na zawarcie związku małżeńskiego. Różne są przyczyny powyższego stanu rzeczy. Mimo braku ślubu dwie osoby wspólnie zamieszkują i tworzą gospodarstwo domowe. Nierzadko również z tych związków rodzą się wspólne dzieci. Właśnie taki związek nazywamy konkubinatem. Mimo, że dwie osoby w sensie faktycznym tworzą rodzinę, to jednak w aspekcie prawnym pozostają dla siebie obcymi osobami. Jeśli osoba pozostaje w takim nieformalnym związku to warto poznać, jak wygląda kwestia podziału majątku oraz jakie mają prawa przy ewentualnym rozpadzie tego nieformalnego związku.
Jak podzielić majątek po rozstaniu w konkubinacie?
W polskim porządku prawnym podział majątku wspólnego dotyczy osób, które pozostają w związku małżeńskim. Podstawową różnicą między związkiem małżeńskim, a konkubinatem jest wspólność ustawowa, której w konkubinacie nie ma. W sytuacji rozwodu (o ile strony polubownie nie dojdą do porozumienia) to Sąd dzieli majątek. W konkubinacie nie ma wspólności majątkowej małżeńskiej. Nie oznacza to jednak, że osoby, które zakończyły swój nieformalny związek nie mogą żądać rozliczenia nakładów jakie poczynili na rzecz drugiej strony. W przedmiotowych sprawach nie mamy jednak do czynienia z postępowaniem, jak w przypadku standardowych spraw o podział majątku. W postępowaniach sądowych w przedmiocie podziału majątku w konkubinacie należy posiłkować się przepisami kodeksu cywilnego. Podział majątku w konkubinacie podlega przepisom prawa cywilnego dotyczącym współwłasności w częściach ułamkowych, bezpodstawnego wzbogacenia i zniesienia współwłasności. Tym samym partner, który poczynił określone nakłady finansowe na rzecz drugiej strony w przypadku rozstania ma podstawy prawne do dochodzenia swoich nakładów w postępowania sądowym.
Ważne! Sąd Najwyższy w swoim postanowieniu z dnia 25 czerwca 2025 roku, sygn. akt I CSK 969/25 potwierdził dotychczasową linię orzeczniczą, że sprawy w przedmiocie rozliczeń osób pozostających w konkubinacie należy rozpatrywać na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Czy można rozliczyć się z konkubiną / konkubentem?
W przypadku postępowania sądowego i rozliczenia konkubinatu Sąd bierze pod uwagę bezpośrednie nakłady finansowe jakie strony postępowania poczyniły w trakcie trwania związku (np. nakłady finansowe, budowa domu, zakup sprzętu), ale również inne formy zaangażowania, które nie miały wydźwięku materialnego, ale miały wpływ na powstanie majątku np. opieka nad dziećmi, dbanie o dom. Jak w każdej sprawie sądowej, tak i w przypadku rozliczenia konkubinatu ważne są dowody. Dowody mogą być nie tylko dokumentowe, ale również zeznania świadków, którzy potwierdzą rzeczywiste relację majątkowe panujące w konkubinacie. Ważne jest wykazanie, że jeden z partnerów miał wkład w powstanie majątku drugiego.
Jak się zabezpieczyć w konkubinacie?
Istnieje możliwość zabezpieczenia swoich praw w sytuacji pozostawania w związku konkubenckim. Po pierwsze to gromadzenie wszystkich dokumentów. Warto chociażby w tytułach przelewu zapisywać odpowiednie adnotacje na co przeznaczane są środki. Innym sposobem jest zawarcie tzw. umowy konkubenckiej. Umowa konkubencka to umowa cywilnoprawna zawarta między osobami pozostającymi w nieformalnym związku, która reguluje ich wspólne życie w sferze ekonomicznej. Jest to tzw. umowa nienazwana, co oznacza, że jej treść nie jest wprost określona w przepisach prawa i strony dowolnie mogą ustalić jej postanowienia, określając wzajemne prawa i obowiązki, np. dotyczące podziału majątku. W życiu czasami pojawiają się sytuacje, na które nie mamy wpływu i które mogą nieść różne konsekwencje. Dlatego zanim zdecydujemy się na wspólne życie z partnerem, na przykład przy zakupie mieszkania czy budowie domu, warto dokładnie omówić wszystkie kwestie finansowe, tak aby chroniły obie strony na wypadek ewentualnego rozstania.
Konkubinat a podział majątku – profesjonalna pomoc prawna w Gdańsku
Osoby, które przez lata pozostawały w nieformalnych związkach bardzo często zastanawiają się czy warto walczyć o swoje prawa w sądzie skoro nie pozostawały w związku małżeńskim. Mimo, że faktyczny brak zawarcia związku małżeńskiego i status konkubenta powodują, że rozliczenie stron w ramach konkubinatu może wydawać się utrudnione to nie znaczy jednak, że jest to niemożliwe. Wręcz przeciwnie. Coraz więcej osób jest świadomych swoich praw. Sądy również podzielają argumentację osób, które pozostawały w konkubinacie, że należy im się rozliczenie, jeżeli poniosły nakłady na rzecz majątku drugiego z partnerów. Sprawy w przedmiocie rozliczenia konkubinatu bywają skomplikowane i wymagają znajomości odpowiednich przepisów prawa i orzecznictwa. Dlatego warto skorzystać z pomocy profesjonalnej kancelarii prawnej. Taką kancelarią jest Kancelarią Behrendt i Wspólnicy z siedzibą w Gdańsku i Bydgoszczy. Podział majątku osób żyjących w konkubinacie może okazać się złożony, jednak wsparcie doświadczonej kancelarii prawnej pozwala zrozumieć wszystkie aspekty prawne i odpowiednio zabezpieczyć interesy reprezentowanej strony. Zapraszamy do kontaktu.
FAQ – podział majątku po konkubinacie
Czy w konkubinacie istnieje wspólność majątkowa?
Nie, w konkubinacie nie ma wspólności majątkowej takiej jak w małżeństwie. Każdy z partnerów zachowuje własny majątek i odpowiada za swoje zobowiązania.
Jak dochodzi się podziału majątku po konkubinacie?
Podział majątku po konkubinacie odbywa się na podstawie przepisów prawa cywilnego, głównie dotyczących bezpodstawnego wzbogacenia oraz współwłasności w częściach ułamkowych.
Czy mogę odzyskać pieniądze zainwestowane w majątek partnera?
Tak, jeśli wykażesz, że poniosłaś/poniosłeś nakłady na jego majątek, możesz dochodzić zwrotu tych środków przed sądem.
