Słup energetyczny na działce może utrudniać zabudowę, ograniczać korzystanie z nieruchomości albo wpływać na jej wartość. Nie zawsze jednak właściciel musi sam ponosić koszt przeniesienia słupa energetycznego. Kluczowe jest ustalenie, na jakiej podstawie przedsiębiorstwo energetyczne korzysta z działki oraz czy posiada skuteczny tytuł prawny do infrastruktury.
Jak ustalić, czy słup energetyczny znajduje się na działce zgodnie z prawem?
W pierwszej kolejności należy sprawdzić, kto jest właścicielem urządzenia i z jakiego tytułu przedsiębiorstwo korzysta z nieruchomości. Podstawą może być umowa, decyzja administracyjna, służebność przesyłu albo zasiedzenie prawa odpowiadającego jej treścią.
Warto przeanalizować księgę wieczystą, dokumentację geodezyjną, stare mapy, decyzje dotyczące budowy infrastruktury oraz korespondencję z przedsiębiorstwem energetycznym. Znaczenie ma także historia urządzenia, ponieważ obecny przebieg linii może różnić się od pierwotnego. Jeżeli przedsiębiorstwo nie przedstawia dokumentów potwierdzających swoje prawa, właściciel może wystąpić o ich udostępnienie. Dopiero wtedy można ocenić, czy istnieją podstawy do przesunięcia słupa energetycznego i kto powinien ponieść związany z tym koszt.
Kiedy przedsiębiorstwo może odmówić przeniesienia słupa?
Nie w każdej sytuacji przedsiębiorstwo energetyczne musi zgodzić się na przeniesienie słupa energetycznego na własny koszt. Jeżeli infrastruktura została legalnie posadowiona, a przedsiębiorstwo posiada skuteczny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, samo planowanie nowej inwestycji przez właściciela nie musi oznaczać obowiązku przebudowy sieci.
Inaczej można ocenić sytuację, gdy słup energetyczny znajduje się na gruncie bez wykazanej podstawy prawnej albo jego obecne położenie znacząco odbiega od wcześniejszego przebiegu infrastruktury. Szczególne znaczenie ma to przy budowie domu, gdy słup energetyczny koliduje z budową domu lub uniemożliwia realizację inwestycji.
Czy zasiedzenie wpływa na obowiązek przeniesienia słupa?
W sporach dotyczących przeniesienia słupa energetycznego istotne znaczenie może mieć zasiedzenie prawa odpowiadającego treścią służebności przesyłu. Jeżeli przedsiębiorstwo przez odpowiednio długi okres korzystało z trwałego i widocznego urządzenia w sposób odpowiadający wykonywaniu takiego prawa, może powoływać się na zasiedzenie, jeśli zostały spełnione ustawowe przesłanki.
Co do zasady okres zasiedzenia wynosi 20 lat przy dobrej wierze albo 30 lat przy złej wierze. Ocena zależy jednak od konkretnych okoliczności sprawy. Istotne są również daty budowy, modernizacji i ewentualnego przesunięcia słupa energetycznego. Zmiana przebiegu infrastruktury może mieć wpływ na zakres istniejących praw przedsiębiorstwa.
Co może zrobić właściciel działki?
Jeżeli słup energetyczny przeszkadza w inwestycji, właściciel powinien ustalić stan prawny urządzenia i podstawę korzystania z nieruchomości. Następnie może skierować do operatora formalne wystąpienie dotyczące przebudowy lub zmiany lokalizacji słupa energetycznego. Do pisma warto dołączyć mapę działki i dokumentację planowanej inwestycji.
W zależności od sytuacji można również rozważyć ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem albo dochodzenie roszczeń związanych z bezumownym korzystaniem z nieruchomości. Jeżeli przedsiębiorstwo nie posiada skutecznego tytułu prawnego i nie reaguje na wezwania, sprawa może wymagać skierowania do sądu.
Kto płaci za przeniesienie słupa energetycznego?
Nie ma jednej odpowiedzi dla każdej sprawy. O tym, kto płaci za przeniesienie słupa energetycznego, decyduje przede wszystkim podstawa prawna posadowienia urządzenia, zakres praw przedsiębiorstwa oraz przyczyna przebudowy. Dlatego przed zleceniem prac warto ustalić ile kosztuje przeniesienie słupa energetycznego oraz czy obowiązek pokrycia kosztów spoczywa na właścicielu działki, czy przedsiębiorstwie energetycznym. Sam fakt, że słup znajduje się na prywatnym gruncie, nie przesądza jeszcze o odpowiedzialności za koszty.
Jeżeli masz wątpliwości, kto powinien zapłacić za przesunięcie słupa energetycznego lub czy przedsiębiorstwo energetyczne posiada odpowiedni tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, warto skonsultować sprawę z prawnikiem. Kancelaria Behrendt i Wspólnicy specjalizuje się w sprawach dotyczących służebności przesyłu, urządzeń przesyłowych oraz sporów z przedsiębiorstwami energetycznymi. Zapraszamy do kontaktu w celu analizy sytuacji prawnej nieruchomości i oceny możliwości przeniesienia słupa energetycznego oraz dochodzenia związanych z tym roszczeń.
Autor: Barbara Urwentowicz – Krogulec, prawnik Redakcja: Aleksandra Szlacheta-Woźniczak
FAQ – służebność przesyłu
Czy właściciel działki może żądać przesunięcia słupa energetycznego?
Może wystąpić do przedsiębiorstwa energetycznego z takim żądaniem, jednak jego skuteczność zależy od stanu prawnego nieruchomości i zakresu uprawnień przedsiębiorstwa.
Czy przedsiębiorstwo energetyczne może odmówić przesunięcia słupa?
Tak. Jeżeli posiada skuteczny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, a słup energetyczny znajduje się w miejscu objętym tym prawem, samo planowanie inwestycji przez właściciela może nie wystarczyć do zobowiązania przedsiębiorstwa do przebudowy.
Czy brak służebności przesyłu w księdze wieczystej oznacza, że słup stoi bezprawnie?
Nie. Podstawa prawna może wynikać również z umowy, decyzji administracyjnej lub zasiedzenia. Sama księga wieczysta nie zawsze pozwala więc ustalić, czy słup energetyczny stoi bezprawnie.
