Nielegalny hazard: Jak się bronić, gdy KAS stawia zarzuty z art. 107–111 KKS?

Zarzuty KAS z art. 107–111 KKS wymagają natychmiastowego podjęcia przemyślanej linii obrony, opartej na dowodach należytej staranności oraz działania w dobrej wierze. Obrona przed finansowymi skutkami i odpowiedzialnością karną polega m.in. na wykazywaniu usprawiedliwionego błędu co do prawa lub dążeniu do przekwalifikowania czynu na wypadek mniejszej wagi. Bezrefleksyjne złożenie czynnego żalu bywa pułapką, gdyż uchroni przed wyrokiem karnym, ale ułatwi nałożenie wielotysięcznych kar administracyjnych z ustawy o grach hazardowych. Zabezpieczenie majątku i wolności wymaga dwutorowej strategii obejmującej postępowanie karnoskarbowe oraz administracyjne.

Co to właściwie jest przestępstwo hazardowe w oczach prokuratora?

W języku potocznym nielegalny hazard kojarzy się wyłącznie z ukrytymi kasynami i maszynami wstawionymi na zapleczu stacji benzynowej. W praktyce organów ścigania definicja ta jest znacznie szersza i bardziej pułapkowa dla uczciwego biznesu, ponieważ przepisy Kodeksu karnego skarbowego (KKS) mają charakter blankietowy i bezpośrednio odsyłają do rygorystycznej ustawy o grach hazardowych (UGH).

Podstawowym orężem prokuratury jest artykuł 107 § 1 KKS, który penalizuje urządzanie lub prowadzenie gier hazardowych wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji. Zarzut ten dotyka najczęściej podmiotów odpowiedzialnych za instalację automatów. Warto jednak wiedzieć, że organ ścigania może postawić zarzut z artykułu 107a KKS nawet przedsiębiorcy działającemu w pełni legalnie, jeśli ten rozpocznie eksploatację sprzętu bez wcześniejszego urzędowego sprawdzenia i nałożenia plomb.

Loterie promocyjne i brak nadzoru (art. 108 i 111 KKS)

Kolejną pułapką, na którą często narażają się działy marketingu w korporacjach, jest organizacja wszelkiego rodzaju konkursów losowych. Artykuł 108 KKS surowo karze urządzanie loterii fantowych, promocyjnych czy audioteksowych bez uzyskania zgody dyrektora izby administracji skarbowej. Coś, co z perspektywy firmy stanowi rutynową akcję promocyjną mającą na celu zwiększenie sprzedaży, z perspektywy organów karnoskarbowych wyczerpuje znamiona przestępstwa. Ponadto przepisy karzą za niszczenie losów czy brak zawiadomienia o kradzieży automatu (art. 107b i 107c KKS), a także za nieuprawnioną sprzedaż dowodów udziału w grach, co reguluje art. 110 KKS.

Niezwykle groźne z perspektywy zarządów spółek są również przepisy dotyczące bezpośredniego udostępniania usług. Umożliwienie udziału w grze hazardowej osobie poniżej 18. roku życia, z wyłączeniem loterii promocyjnej, kwalifikowane jest jako wykroczenie skarbowe na mocy artykułu 110b KKS. Natomiast artykuł 111 KKS uderza prosto w kadrę menedżerską – sankcjonuje on niedopełnienie obowiązku nadzoru. Jeśli pracownik wbrew procedurom dopuści do naruszenia prawa hazardowego, a prokurator wykaże brak odpowiednich kontroli wewnętrznych (compliance) w firmie, odpowiedzialność karnoskarbowa spada bezpośrednio na zarząd.

Czy grozi mi więzienie? Podwójne karanie a zwykły błąd.

W 2026 roku przepisy są bezlitosne. Wraz ze wzrostem płacy minimalnej (która od 1 stycznia 2026 r. wynosi 4806 zł), drastycznie wzrosły granice grzywien karnoskarbowych. Należy mieć świadomość, że uczestnictwo w nielegalnym hazardzie karane jest dwutorowo: przez Kodeks karny skarbowy (KKS) – godzący zarówno w wolność, jak i portfel, oraz przez ustawę o grach hazardowych (UGH) – nakładającą gigantyczne administracyjne kary pieniężne. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, takie podwójne karanie nie narusza konstytucyjnej zasady ne bis in idem, ponieważ kara z UGH ma charakter prewencyjny i restytucyjny, a nie wyłącznie odwetowy.

Najczarniejszy scenariusz to skumulowanie kary pozbawienia wolności z nałożeniem kar administracyjnych z art. 89 UGH. Dla właściciela pubu, u którego zatrzymano pięć maszyn, kara administracyjna wynosi pół miliona złotych – niezależnie od wyniku sprawy karnej. Co więcej, w przypadku urządzania gier, prokurator nie musi udowadniać, że właściciel był szefem grupy przestępczej. Wystarczy, że wykaże tzw. zamiar ewentualny. Oznacza to, że wynajmując lokal właściciel “godził się” na nieprawidłowości, nie weryfikując kontrahentów.

Wynajmujesz lokal, grasz w sieci lub promujesz markę? Gdzie leży problem?

Odpowiedzialność rozkłada się na wiele podmiotów biorących udział w łańcuchu zdarzeń. KAS ściga nie tylko organizatorów, ale i tak zwane ogniwa pośrednie, u których łatwiej zabezpieczyć majątek.

Jeśli jesteś wynajmującym, udostępnienie powierzchni lokalu pod automaty naraża Cię na sankcje, chyba że udowodnisz zawarcie profesjonalnej umowy najmu części lokalu oraz całkowity brak wiedzy o prowadzonym procederze. Jednakże sądy i organy administracyjne często stoją na stanowisku, że od przedsiębiorcy oczekuje się szczególnej staranności – brak weryfikacji sprzętu wstawianego na teren firmy stanowi dowód akceptacji ryzyka.

Kolejną grupą uderzeniową KAS są zwykli gracze. Często obywatele nieświadomie logują się do zagranicznych kasyn online, nie wiedząc, że ustawa dopuszcza grę wyłącznie u podmiotów posiadających polską licencję. Zgodnie z art. 107 § 2 KKS, sam fakt postawienia zakładu z terytorium RP rodzi odpowiedzialność karnoskarbową.

Z niezwykłą surowością traktowani są obecnie również influencerzy, streamerzy i agencje marketingowe. Na podstawie art. 110a KKS, promocja kasyn internetowych nielicencjonowanych w Polsce skutkuje błyskawicznym działaniem prokuratury. Organy KAS stosują w takich sytuacjach agresywne środki zapobiegawcze, w tym zakazy opuszczania kraju oraz blokady rachunków korporacyjnych i prywatnych, by docelowo orzec przepadek całego wynagrodzenia uzyskanego z tytułu nielegalnych umów reklamowych.

Pułapka czynnego żalu i strategie obrony

W obliczu wezwania do Urzędu Celno-Skarbowego, naturalnym odruchem wielu przedsiębiorców jest chęć jak najszybszego załagodzenia sytuacji poprzez złożenie tzw. “czynnego żalu” na podstawie art. 16 KKS. Złożenie takiego zawiadomienia skutkuje co prawda ochroną na gruncie prawa karnego skarbowego, ale w świecie hazardu może stanowić pułapkę. Dostarcza ono bowiem organowi na tacy gotowy materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji o nałożeniu 100 000 zł kary za automat lub 100% przepadku wygranych na mocy ustawy o grach hazardowych. Taka decyzja wymaga wyważonego, strategicznego audytu karno-skarbowego.

Obrona przed zarzutami za nielegalny hazard – 3 filary strategiczne

Jak zatem powinieneś się bronić? Linia obrony zależy od Twojej roli w procederze, ale opiera się na kilku kluczowych filarach:

• Wykazanie błędu co do prawa (art. 10 § 4 KKS): Konstrukcja ta zakłada, że sprawca dopuścił się czynu w usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności. W sprawach hazardowych do 2015 roku orzecznictwo sądowe było niespójne, co rodziło powszechne przekonanie o legalności niektórych automatów. Dziś wykazanie usprawiedliwionego błędu wymaga udokumentowania procedur: musisz pokazać, że zasięgałeś opinii prawnych przed wynajęciem lokalu lub żądałeś od dostawcy automatów ważnych atestów technicznych wykluczających ich losowy charakter.

• Wypadek mniejszej wagi (art. 107 § 4 KKS): Jeśli wina jest ewidentna, kluczowe jest przekwalifikowanie przestępstwa na wykroczenie skarbowe. Wypadek mniejszej wagi to czyn charakteryzujący się niską szkodliwością społeczną. Taka klasyfikacja uchroni Cię przed karą pozbawienia wolności, zabezpieczy przed wpisem do Krajowego Rejestru Karnego (KRK) i drastycznie skróci okresy przedawnienia ścigania.

• Dowody kontaktów i weryfikacja zasobów: Zabezpiecz korespondencję z kontrahentami, certyfikaty oraz umowy najmu. Brak jakichkolwiek “wizji lokalnych” we własnym lokalu lub ignorowanie faktu wstawienia maszyn bez dokumentacji traktowane jest przez organy jako rażące niedbalstwo, co stanowi podstawę do przypisania zamiaru ewentualnego.

Zabezpiecz siebie i firmę

Nie czekaj na postawienie zarzutów ani na blokadę rachunków bankowych na podstawie zautomatyzowanych rejestrów KAS – na tym etapie każda decyzja (szczególnie nieprzemyślany czynny żal) może zaważyć na Twojej wolności i dorobku całego życia. Skontaktuj się z naszą kancelarią, abyśmy mogli przeprowadzić rzetelny audyt ryzyka i przygotować dwutorową strategię obrony – zarówno przed sądem karnym, jak i przed naczelnikiem urzędu celno-skarbowego.

Autor: adwokat Aleksandra Naróg, Redakcja: Aleksandra Szlacheta

FAQ – przestępstwa hazardowe a KAS