Tak, jak bardziej w postępowaniach sądowych z udziałem banków istnieje możliwość wydania przez Sąd wyroku zaocznego. Ale nie dzieje się to automatycznie, lecz po spełnieniu odpowiednich i prawem przewidzianych przesłanek. Co jest podstawą wydania wyroku zaocznego w sprawach przeciwko bankom przedstawimy Państwu szerzej w niniejszym artykule.
Jakie są podstawy do wydania wyroku zaocznego?
Podstawy do wydania wyroku zaocznego reguluje art. 340 Kodeksu postępowania cywilnego. Przesłankami do wydania wyroku zaocznego są:
- brak złożenia odpowiedzi na pozew w wyznaczonym przez Sąd terminie,
- niestawiennictwo strony pozwanej na rozprawie – mimo prawidłowego zawiadomienia,
- brak udziału w rozprawie tj. pozwany stawił się na wyznaczoną rozprawę, ale mimo tego nie wziął w niej czynnego udziału.
Ważne! Sąd prowadzący postępowanie sądowe może, a nie musi wydać wyrok zaoczny – nawet jeśli są spełnione podstawowe przesłanki do jego orzeczenia.
Jakie są wyjątki od możliwości wydania wyroku zaocznego przez sąd?
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie może wydać wyroku zaocznego, gdy strona pozwana w piśmie procesowym zażądała przeprowadzenia rozprawy podczas swojej nieobecności. W takiej sytuacji sąd wydaje „zwykły” wyrok po przeprowadzeniu rozprawy, a pozwany bank może taki wyrok zaskarżyć apelacją. Sąd nie wyda również wyroku zaocznego, jeżeli ma zastrzeżenia do twierdzeń strony powodowej albo zostały one przytoczone w celu obejścia prawa.
Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego wyrok zaoczny Sąd uzasadnia, gdy powództwo zostało oddalone w całości lub części, a strona powodowa zażądała uzasadnienia w terminie tygodnia od dnia doręczenia wyroku. Wyrok zaoczny doręcza się stronom z urzędu. Stronie niezastępowanej przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej doręcza się go z pouczeniem o przysługujących jej środkach zaskarżenia, a pozwanemu – także z pouczeniem o obowiązku przedstawienia w sprzeciwie wszystkich twierdzeń i dowodów oraz skutku niedopełnienia tego obowiązku w postaci możliwości pominięcia spóźnionych twierdzeń i dowodów.
Jakie są skutki wyroku zaocznego dla banku?
Wydanie przez Sąd wyroku zaocznego rodzi dla strony pozwanej określone konsekwencje prawne. Najważniejszą z nich jest nadanie wyrokowi zaocznemu z urzędu rygoru natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że strona powodowa nie musi czekać, aż wyrok się uprawomocni i z wyrokiem zaocznym zaopatrzonym w klauzulę wykonalności może wszcząć postępowanie egzekucyjne u komornika. Tym samym rygor natychmiastowej wykonalności jest instytucją prawną, która daje możliwość stronie powodowej znacznego przyspieszenia procedury dochodzenia przysługujących jej roszczeń.
Sprzeciw od wyroku zaocznego – termin i zasady wniesienia
W polskim porządku prawnym istnieje opcja zaskarżenia przez pozwany bank wydanego wyroku zaocznego. Pozwany bank w ciągu dwóch tygodni od odebrania wyroku zaocznego może wnieść od niego sprzeciw. W sprzeciwie od wyroku zaocznego pozwany zobowiązany jest do podniesienia wszystkich okoliczności i zarzutów ku kierowanego orzeczeniu.
Wniesienie sprzeciwu od wyroku zaocznego po terminie spowoduje jego odrzucenie przez Sąd. Co równie istotne – samo wniesienie sprzeciwu od wyroku zaocznego nie powoduje automatycznie zawieszenia czy utraty rygoru natychmiastowej wykonalności.
Strona pozwana może oczywiście w sprzeciwie od wyroku zaocznego złożyć wniosek o zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności. Wniosek o zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności powinien zawierać argumentację wskazującą na naruszenie przepisów o dopuszczalności wydania wyroku zaocznego lub uprawdopodobnienie niezawinionego niestawiennictwa pozwanego banku oraz przedstawienie okoliczności podważających zasadność wyroku.
Ważne! Sprzeciw od wyroku zaocznego należy wnieść do sądu, który wydał ten wyrok.
Jakie są skutki wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego?
Zdecydowanie warto zaznaczyć, iż wyrok zaoczny nie traci mocy prawnej na skutek wniesienia przez pozwanego sprzeciwu od wyroku zaocznego. Sąd po wniesieniu sprzeciwu od wyroku zaocznego i stwierdzeniu, że nie zawiera on żadnych braków, zarządza jego doręczenie stronie powodowej. Wyrok zaoczny traci moc dopiero wskutek uchylenia go przez Sąd wydający wyrok końcowy.
Ważne! Sąd po rozpoznaniu sprzeciwu od wyroku zaocznego może wydać wyrok końcowy, w którym orzeknie: utrzymanie wyroku zaocznego w mocy w całości, utrzymanie wyroku zaocznego w mocy w części, uchylenie wyroku zaocznego i orzec o żądaniu pozwu, uchylenie wyroku zaocznego i odrzucenie pozwu, a także uchylenie wyroku zaocznego i umorzenie postępowania.
Jakie są koszty postępowania wyroku zaocznego?
Postępowanie dotyczące wyroków zaocznych nie jest bezpłatne. Wniesienie sprzeciwu od wyroku zaocznego wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty sądowej, która wynosi połowę opłaty od pozwu.
Zgodnie z art. 348 Kodeksu postępowania cywilnego: koszty rozprawy zaocznej i sprzeciwu ponosi pozwany, choćby następnie wyrok zaoczny został uchylony, chyba że niestawiennictwo pozwanego było niezawinione lub że nie dołączono do akt nadesłanych do sądu przed rozprawą wyjaśnień pozwanego.
Sprzeciw od wyroku zaocznego, a reprezentacja w postępowaniu sądowym
Sprawy, w których wydano wyrok zaoczny i w których pojawia się kwestia sprzeciwu od wyroku zaocznego, wymagają odpowiedniej znajomości procedury cywilnej. Konieczna może okazać się również reprezentacja w sądzie.
Warto w tym aspekcie skorzystać z usług profesjonalnej kancelarii prawnej. Taką kancelarią jest Behrendt i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych z siedzibą w Gdańsku. Jesteśmy zespołem doświadczonych prawników, którzy posiadają bogate doświadczenie procesowe. Odpowiednie kroki prawne są kluczem do sukcesu w sprawach, w których wydano wyrok zaoczny.
Autor: radca prawny Barbara Urwentowicz-Krogulec, Redakcja: Aleksandra Szlacheta
FAQ – wyrok zaoczny
Czy w sprawie przeciwko bankowi może zostać wydany wyrok zaoczny?
Tak. Sąd może wydać wyrok zaoczny, jeśli bank nie złoży odpowiedzi na pozew, nie stawi się na rozprawę lub nie bierze w niej czynnego udziału. Nie dzieje się to jednak automatycznie – decyzja należy do sądu.
Co oznacza wyrok zaoczny dla kredytobiorcy?
Wyrok zaoczny ma rygor natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że kredytobiorca może egzekwować swoje roszczenia bez czekania na jego uprawomocnienie. To znacznie przyspiesza odzyskanie należnych środków od banku.
Czy bank może zaskarżyć wyrok zaoczny?
Tak. Bank ma 14 dni od doręczenia wyroku, aby wnieść sprzeciw od wyroku zaocznego. Musi w nim przedstawić wszystkie zarzuty i dowody. Sam sprzeciw nie wstrzymuje wykonania wyroku, chyba że sąd zdecyduje o zawieszeniu rygoru wykonalności.