Jak ustalić wynagrodzenie za słup niskiego napięcia?

Wynagrodzenie za słup niskiego napięcia ustala się w zależności od podstawy prawnej jego posadowienia oraz zakresu ingerencji w prawo własności nieruchomości. Kluczowe znaczenie ma to, czy przedsiębiorstwo energetyczne posiada tytuł prawny do korzystania z gruntu. W praktyce wysokość wynagrodzenia określana jest na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego oraz orzecznictwa sądowego. Właściciel działki może dochodzić należnych środków zarówno na drodze sądowej, jak i administracyjnej.

Czy właściciel działki może uzyskać wynagrodzenie za słup niskiego napięcia?

Słup niskiego napięcia posadowiony na prywatnej działce często ogranicza możliwość swobodnego zagospodarowania terenu oraz obniża jego realną wartość rynkową. Właściciele takich nieruchomości coraz częściej analizują swoje prawa i zastanawiają się, czy mogą domagać się wynagrodzenia od przedsiębiorstwa energetycznego. Decyzja o podjęciu działań zależy jednak od kilku istotnych czynników, głównie związanych z podstawą prawną posadowienia urządzenia oraz sposobem korzystania z gruntu. Zauważyć należy, iż wielu przypadkach słup został postawiony kilkadziesiąt lat temu, bez zawarcia jakiejkolwiek umowy z właścicielem nieruchomości lub jego poprzednikami prawnymi. Brak formalnego tytułu prawnego otwiera drogę do roszczeń o wynagrodzenie za słup, co stanowi podstawowy instrument ochrony interesów majątkowych właściciela. Alternatywnie możliwe jest ustanowienie służebności przesyłu, która reguluje zasady korzystania z działki i określa należne świadczenie finansowe.

Jak dochodzić środków finansowych od przedsiębiorcy przesyłowego?

Właściciel nieruchomości, na której zlokalizowano urządzenia przesyłowe, takie jak słup niskiego napięcia, w celu uzyskania należnego wynagrodzenia może rozważyć różne ścieżki prawne, zależnie od okoliczności sprawy. Do najczęściej stosowanych należą:

• wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości – roszczenie mające na celu rekompensatę za zajęcie gruntu bez formalnej umowy tj. zgody właściciela,
• ustanowienie służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem – formalne uregulowanie korzystania z nieruchomości poprzez zawarcie umowy lub decyzję administracyjną, określającą wysokość należnego świadczenia,
• roszczenie odszkodowawcze dochodzone w trybie administracyjnym – możliwość żądania rekompensaty na podstawie przepisów prawa energetycznego lub decyzji administracyjnych regulujących korzystanie z urządzeń przesyłowych.

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości – słup niskiego napięcia

Właściciele nieruchomości, na których posadowiono słupy niskiego napięcia, mogą dochodzić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości na podstawie art. 224 w zw. z art. 225 Kodeksu cywilnego. Roszczenie to znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy przedsiębiorstwo przesyłowe korzysta z gruntu bez zawarcia jakiejkolwiek umowy z właścicielem nieruchomości i bez posiadania tytułu prawnego. Warunkiem koniecznym jest, aby właściciel nieruchomości nie wyraził uprzednio zgody na korzystanie z gruntu ani nie otrzymał z tego tytułu wynagrodzenia. W praktyce omawiane roszczenie obejmuje jedynie okres przeszły. Z uwagi na ustawowe terminy przedawnienia roszczeń majątkowych, wynagrodzenie można dochodzić jedynie za okres 6 lat poprzedzających dzień wniesienia pozwu, co należy uwzględnić przy planowaniu działań prawnych.

Ustanowienie służebności przesyłu słupa niskiego napięcia za wynagrodzeniem

Na podstawie art. 305 ² § 2 Kodeksu cywilnego właściciel nieruchomości, na której znajduje się słup niskiego napięcia, może wystąpić do sądu z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego, w zamian za odpowiednie wynagrodzenie. Roszczenie to ma na celu formalne uregulowanie prawa przedsiębiorcy do korzystania z nieruchomości w zakresie niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania urządzeń przesyłowych.

Aby wniosek o ustanowienie służebności przesyłu był skuteczny, muszą być spełnione następujące warunki:

• brak tytułu prawnego przedsiębiorcy do korzystania z gruntu wobec właściciela,
• odmowa zawarcia umowy przez przedsiębiorcę w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu;
• rzeczywista potrzeba ustanowienia służebności w zakresie niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania urządzeń przesyłowych.

Ważne! Wniosek o ustanowienie służebności przesyłu składa się do sądu powszechnego właściwego dla położenia nieruchomości.

Odszkodowanie w trybie administracyjnym za słup niskiego napięcia na działce

W niektórych przypadkach prawo przedsiębiorcy przesyłowego do korzystania z cudzej nieruchomości wynika nie z umowy ani z sądowego ustanowienia służebności, lecz z decyzji administracyjnej. Właściciel nieruchomości, na której znajduje się słup niskiego napięcia również w takiej sytuacji może domagać się odszkodowania. Przyznaje je właściwy organ administracyjny – najczęściej starosta – w ramach postępowania prowadzonego zgodnie z przepisami prawa administracyjnego, pod warunkiem że odszkodowanie nie zostało wcześniej przyznane.

Ważne! Podstawą ustalenia wysokości odszkodowania jest ekspertyza rzeczoznawcy majątkowego. Sporządzony przez niego operat szacunkowy pozwala organowi na rzetelne określenie wartości ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości i wysokości należnego świadczenia finansowego.

Słup niskiego napięcia, a pomoc profesjonalnej kancelarii prawnej

Posadowienie słupa niskiego napięcia na działce może ograniczać możliwości zagospodarowania nieruchomości i wpływać na jej wartość rynkową. Właściciele takich gruntów mają kilka ścieżek dochodzenia należnego wynagrodzenia – mogą ubiegać się o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem lub odszkodowanie w trybie administracyjnym, w zależności od podstawy prawnej korzystania przez przedsiębiorcę przesyłowego. Każda z ww. trybów wymaga dokładnej analizy stanu faktycznego i prawnego. Zapraszamy do kontaktu z Kancelarią Behrednt i Wspólnicy – Kancelarią Adwokatów i Radców Prawnych z siedzibą w Gdańsku, która posiada doświadczeniu w dochodzeniu roszczeń za słupy niskiego napięcia na działce.

Autor: radca prawny Barbara Urwentowicz – Krogulec, Redakcja: Aleksandra Szlacheta

FAQ – wynagrodzenie za słup niskiego napięcia